U sredu obeležavanje 106. godišnjice Cerske bitke

106. godišnjica Cerske bitke biće obeležena u sredu, 19. avgusta, na Preobraženje. Državna ceremonija će početi u 10 časova u Spomen-kompleksu „Cerska bitka“ u mestu Tekeriš kod Loznice. Program po trediciji počinje verskim obredom, parastosom, za cerske junake i civilne žrtve Velikog rata, a nakon ceremonije polaganje venaca i odavanje počasti uslediće obraćanja gradonačelnika Grada Loznice Vidoja Petrovića i ministra za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja Zorana Đorđevića. Ove godine, u skladu sa aktuelnim preventivnim merama povodom epidemije virusa Kovid 19. izostaće kulturno-umetnički program.

Cerska bitka, koja se odigrala tokom avgusta 1914. godine, jedna je od najznačajnijih i najvećih pobeda Srpske vojske tokom Prvog svetskog rata. To je istovremeno blistav primer taktički dobro osmišljene i ostvarene vojne operacije. Austrougarska je napala Srbiju 12. avgusta 1914. godine. Napad je usledio iz Bosne preko reke Drine, tako da su prve na udaru bile regije Jadar i Mačva. Naša Vrhovna komanda je imala pogrešnu pretpostavku da će napad austrougarskih trupa usledeti kroz centralnu Srbiju, dolinom reke Velika Morava, tako da je na području Zapadne Srbije bila stacionirana samo Treća srpska armija kojom je rukovodio general Pavle Jurišić Šturm. Ova armija je i podnela najveći teret tokom prvog austrougarskog napada i Cerske operacije koja je trajala od 12. do 24. avgusta 1914. godine. U toku ove operacije vođena je i jedna od najznamenitijih bitaka u Velikom ratu – Cerska bitka. Bitka je započela u noći između 15. i 16. avgusta i završila se srpskom pobedom 19. avgusta 1914. godine. Poslednji austrougarski vojnik sa tla Srbije proteran je 24. avgusta. Iako je izašla kao pobednik iz borbi u Jadru i na Ceru, srpska vojska je pretrpela znatne gubitke. Iz stroja je izbačeno 16.045 vojnika, kaplara i podoficira i 259 oficira. To je činilo 12% od ukupno angažovanih vojnika u Cerskoj operaciji. Svoje živote izgubilo je 2.107 srpskih vojnika. Austrougarska Balkanska vojska imala je daleko veće gubitke. Iz stroja je izbačeno 23.000 vojnika i oko 600 oficira. Oko 15.000 austrougarskih vojnika je ranjeno ili poginulo. U toku izvođenja kaznene ekspedicije, a naročito prilikom svog povlačenja posle poraza u Cerskoj bici, Austrougarska vojska je počinila mnoga zverstva i sivreposti prema civilnom srpskom stanovništvu. Prema podacima dr Arčibalda Rajsa, tokom Cerske operacije u selima Jadra, Rađevine, Pocerine, Mačve i varošima Loznici, Krupnju, Ljuboviji i Šapcu streljano je ili obešeno, nestalo i odvedeno u ropstvo oko 3.340 civilnih lica.
Na mestu gde su se između 15. i 19. avgusta 1914. godine vodile borbe koje su odlučile ishod Cerske bitke podignut je spomenik, koji je otkriven na Vidovdan 1928. godine. Spomenik je svečano otkrio Kralj Aleksandar I Karađorđević. Inicijator podizanja spomenika cerskim junacima bio je Petar Grozdić, industrijalac, učesnik Cerske bitke. Idejno rešenje dao je arhitekta Sergej Bagenski, a novac za izgradnju spomenika obezbedili su Kraljevina Jugoslavija i Republika Češka. U spomen kosturnici sahranjeni su pored srpskih vojnika i austrougarski vojnici, pripadnici 28. Praškog puka koji su odbili da se bore protiv svoje srpske braće. Simbol mira, moći i pobede, spomenik visine 10 metara, urađen je od cerskog granita, a na vrhu spomenika je orao koji u kljunu drži lovorov venac. Reči na spomeniku „Vaša dela su besmrtna“ opisuju zahvalnost srpskog naroda prema češkim junacima. Spomen kosturnica u selu Tekerišu predstavlja znamenito mesto kao spomenik kulture od izuzetnog značaja. Severno od kosturnice nalazi se nekadašnja kapela u kojoj je smešten muzej posvećen Cerskoj bici. Muzejska postavka „Cerska bitka“ urađena je 1989 godine, kada su ispred ulaza u muzejsku postavku postavljene biste vojvoda: Radomira Putnika, Stepe Stepanovića, Živojima Mišića i Petra Bojovića. Prilikom obeležavanja jubileja – 100 godina od početka Velikog rata i znamenite Cerske bitke, 2014. godine, urađena je rekonstrukcija prvobitne muzejske postavke „Cerska bitka“. Tada su u spomen-kompleksu postavljene biste Kralja Petra I Karađorđevića i Prestolonaslednika, a kasnije Kralja, Aleksandra I Karađorđevića.

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial

Pratite nas