Sutra uDragincu će biti obeležena 82. godišnjica stradanja civila u Drugom svetskom ratu

U subotu, 14. oktobra 2023. godine u Dragincu će biti obeležena 82. godišnjica stradanja civila u Drugom svetskom ratu 1941. godine. U 10.45 časova, kod spomenika sa spomen-kosturnicom u Dragincu održaće se verski obred, a potom u 11.00 časova program ceremonije. Organizatori programa su Ministarstvo za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja Republike Srbije, Grad Loznica, Centar za kulturu „Vuk Karadžić“ Loznica i Mesna zajednica Draginac.

Dolazak 342. nemačke divizije u Jadar oktobra 1941. godine sa zadatkom da uguši
ustanak i ponovo uspostavi kontrolu na ovom prostoru, koja je bila izgubljena posle
31. avgusta, predstavlja početak velikog stradanja srpskog civilnog stanovništva. Na
čelu dva bataljona 698. puka, koje su ušle u Draginac 11. oktobra, nalazio se
komandant fon Štraus. Međutim, masovna streljanja počinju 13. i 14. oktobra, kada je
nemačka vojska pretrpela gubitke posle borbe sa četničko-partizanskim odredom u
blizini Draginca i Zavlake, kod Gajića i Jezdimirovića stene, kada je ubijeno 8
nemačkih vojnika, dok je 30 vojnika ranjeno. Ovaj događaj bio je povod da Nemci
otpočnu odmazdu nad civilnim stanovništvom.
General Franc Beme izdao je zapovest u kojoj se navodi da se u cilju gušenja ustanka
moraju sprovesti najstrožije mere. Propisano je da ako bude gubitaka među nemačkim
vojnicima onda treba streljati 100 zarobljenika, a za svakog ranjenjnog nemačkog
vojnika 50 zarobljenika. Nemci su počeli sa odmazdom već 13. oktobra nakon što je
porušen most na Jadru, kada je streljano 100 ljudi u Dragincu, dok je uhapšeno 250
lica. Najstrašniji pokolj u jadarskim selima dogodio se od 13. do 19. oktobra 1941.
godine, a najmasovnija streljanja seljaka bila su u selu Draginac. Među ubijenima
bili su starci, žene i deca, a neka od njih bila su mlađa od 10 godina. Broj streljanih
se teško može utvrditi. Postoji nekoliko podataka koje možemo uzeti sa rezervom, jer
određene brojke premašuju cifru od 4 000 streljanih, ali to ne umanjije tragediju
budući da su od strane nacista na najsvirepiji način pobijeni nedužni civili.
Nemci su zarobili jedan deo ljudi na prevaru, jer su im obećali da ako dođu u
Draginac da će dobiti propusnice za slobodno kretanje, a zatim su vršili i prisilno
hapšenje po okolnim selima, posle čega su sledila streljanja. Nacisti su izvodili
ljude u grupama i tako ih ubijali rafalnom paljbom, posle čega bi dovodili sledeću
grupu koja bi pre streljanja bacala ubijene u zajedničke grobnice. Posmrtni ostaci
pobijenih civila premešteni su kasnije u humke koje se nalaze u Dragincu, a 1961.
godine podignut je spomenik koji i danas odražava sećanje na tragični događaj iz
krvavog oktobra.