Promociju Podzemnog grada Karađorđevića u Malom Zvorniku podržaće muzej kralja Aleksandra
Prijatelj kraljevske porodice Karađorđević, Nani Poljanec, iz Rogaške Slatine, u
Sloveniji, posetio je protekle sedmice opštinu Mali Zvornik i sa predsednikom opštine
Zoranom Jevtićem i predstavnicima Turističke organizacije, iz Malog Zvornika, obišao
Podzemni grad Karađorđevića, kulturno – istorijski spomenik iz vremena Kraljevine
Jugoslavije.
U obilazak muzejske postavke „Kamena devojka“ vodio ih je autor izložbe u Podzemnom
gradu, istoričar Zoran Tošić.
Prema njegovim rečima, bila je ovo prilika da Poljanec, koji u Rogaškoj Slatini vodi
Narodni muzej posvećen kralju Aleksandru Prvom Karađorđeviću, vidi zaostavštinu dinastije
Karađorđević u Malom Zvorniku i na koji način lokalna samouprava brine o ovom objektu.
Tošić kaže da su u razgovoru sa gostom dotaknute mnoge teme vezane za moguću saradnju
između muzeja Karađorđevića u Rogaškoj Slatini i Turističke organizacije opštine Mali
Zvornik, radi promocije Podzemnog grada Karađorđevića i unapređenja turističke ponude.
Budući da je Nani Poljanec veliki poznavalac prilika iz istorijskog perioda vezanog za
vladavinu dinastije Karađorđević i da je uspeo da muzeju kralja Aleksandra u Rogaškoj Slatini
pribavi kolekciju predmeta koji su pripadali kralju, a koje je pronalazio na različitim
aukcijma i kod arhivara, razgovarano je o organizovanju zajedničke izložbe i o mogućnostima da
određeni broj predmeta muzej u Rogaškoj Slatini pokloni Podzemnom gradu Karađorđevića i
tako doprinese kvalitetu izložbene postavke i turističke ponude ovog objekta.
Nakon dogovora o saradnji i sledećem susretu, Poljanec je, ovom prilikom, predsedniku
opštine Mali Zvornik darovao primerak monografije “ČUVAJTE MI JUGOSLAVIJO”, Figuralni
spomeniki Karađorđevićem v Sloveniji, koju, osim njega, potpisuju i Ivan Smiljanić i Peter Mikša.
Gost iz Slovenije najavio je da će ponovo doći u Mali Zvornik u aprilu sledeće godine,
na manifestaciju „Tajna Kamene devojke“, u nameri da podrži ovaj događaj i doprinese
bogatijem programskom sadržaju.
Istoričar Tošić naveo je da i kraljevska porodica želi da podrži uređenje i
turističku promociju Podzemnog grada, podsetivši da je princ Filip Prvi Karađorđević
izrazio ovu želju kada je početkom tekuće godine, zajedno sa suprugom Danicom i decom, posetio
ovaj objekat.
Bila je to prva poseta jednog Karađorđevića, posle 83 godine, mestu odakle je kralj Petar
Drugi otišao u izgnanstvo 1941. godine.
Autor izložbene postavke „Kamena devojka“, Zoran Tošić, rekao je da je u Podzemnom
gradu Karađorđevića u toku uređenje vojničke kapele, namenjene za bogosluženja, te da će, kada
bude završena, služiti i za obeležavanje krsne slave porodice Karađorđević, Svetog Andreja
Prvozvanog, kojeg vernici slave 13. decembra, po novom kalendaru.
Objekat „Podzemni grad Karađorđevića“, građen je tridesetih godina prošlog veka, pod
šifrom „Kamena devojka“, kao kraljevo ratno komandno mesto, namenjeno za duži boravak većeg
broja ljudi pod zemljom, u slučaju rata.
Nalazi se u dubini strme stene, na površini od oko pet hiljada metara kvadratnih,
nedaleko od mosta koji Mali Zvornik povezuje sa Zvornikom u Republici Srpskoj i koji nosi ime
kralja Aleksandra Prvog Karađorđevića.
Sastoji se od 75 prostorija i hodnika, koji se prostiru u dužini od oko 1,5 kilometara.
Prostor predstavlja ostatke kompleksa u kojem su bili kraljevi apartmani, kabineti,
sale, spavaonice za gardu, biblioteka, kapela sa oltarskim prostorom, kraljevska česma.
Objekat je građen u tajnosti, a šuplje stene predstavljale su dobar osnov za izgradnju
ovakvog objekta.
Pisanih podataka o samoj izgradnji nema.
Zna se jedino da je glavni arhitekta bio stručnjak za kopanje rudnika ruskog porekla.
Gradnja skloništa je stala nakon ubistva kralja Aleksandra Prvog, u Marseju, 1934.
godine.
Izgrađeno je oko dve trećine objekta, koji je korišćen samo jednom, u aprilu 1941.
godine, kada je svoju poslednju noć u Srbiji proveo mladi kralj Petar Drugi Karađorđević.
